Posty

"O Pokoju Ducha" ~ Lucjusz Anneusz Seneka. Część VIII

Obraz
  Powinniśmy także nabrać pewnej giętkości w postępowaniu, abyśmy zbyt uporczywie nie obstawali przy raz powziętych postanowieniach, ale się stosowali do wymagań okoliczności, w jakich los nas postawi, i nie obawiali się przy tym odmieniać ani swych planów, ani obranego kierunku. Pod tym jednak warunkiem, że nie damy się powodować lekkomyślności, tej wadzie, która jest największym wrogiem pokoju. Jak bowiem z jednej strony upór jest z konieczności zaprawiony goryczą i niepokojem, ponieważ los raz po raz coś od niego wymusi, tak z drugiej o wiele szkodliwsza jest lekkomyślność, ponieważ nigdzie nie znajduje dla siebie oparcia. A jedno i drugie nie sprzyja wewnętrznemu pokojowi: i nie chcieć niczego zmieniać, i nie móc niczego wytrzymać. W każdym razie należy odrywać ducha od rzeczy zewnętrznych i przywoływać do wejścia w siebie. Niech w samym sobie pokłada nadzieję, niech samym sobą się cieszy, niech będzie zapatrzony we własne dobra, a w miarę swych sił niech się odwraca ...
Prześlij komentarz
Czytaj więcej

"O Pokoju Ducha" ~ Lucjusz Anneusz Seneka. Część VII

Obraz
    Moje uwagi mają zastosowanie do ludzi niedoskonałych, przeciętnych, nie grzeszących zbytnio rozumem, nie zaś do mędrca. Temu bowiem nie wolno postępować z bojaźnią i ostrożnością. Tak wielką ma wiarę w swe siły, że się nie waha przeciwstawiać losowi i nigdy nie cofa się przed nim. Nie ma zresztą powodu, by się go lękał, skoro nie tylko niewolników, bogactwa, godności, lecz także ciało, oczy i ręce, i wszystko, co jest pożyteczne do życia, i całą swoją osobę zalicza do rzędu rzeczy danych do chwilowego użytku, i żyje w ten sposób, jak gdyby sam sobie był wypożyczony, gotów bez sprzeciwu zwrócić pożyczkę, kiedy jej zażądają. Nie lekceważy siebie z powodu tej świadomości, że sam nie jest swoją własnością, ale każdą rzecz Czyni tak rozważnie i pilnie, jak człowiek sumienny i bogobojny przechowuje dobra, które mu powierzono. W chwili gdy zażądają od niego zwrotu, nie będzie na los się użalał, lecz powie: „Dziękuję ci za wszystko, co miałem i posiadałem z twej łaski. Z w...
Prześlij komentarz
Czytaj więcej

"O Pokoju Ducha" ~ Lucjusz Anneusz Seneka. Część VI

Obraz
  Przejdźmy z kolei do bogactw, jako do najobfitszego źródła ludzkich niedoli.  Jeśli wszystkie nieszczęścia i utrapienia, jak śmierć, choroby, lęki, pragnienia,  cierpienia i trudy, położysz na jednej szali, na drugiej te wszystkie nieszczęścia,  które nam sprawiają pieniądze, wtedy ta druga szala stanowczo przeważy. I  dlatego warto się zastanowić, o ile lżejszą przykrością jest nie posiadać niżeli  utracić, a wtedy pojmiemy, że w ubóstwie o tyle mniej jest powodów do  zmartwień, o ile mniej jest możliwości do straty. Mylisz się, jeżeli myślisz, że  bogacze znoszą straty z większym spokojem. Ból rany jednakowo dolega ciałom  wielkim jak małym. Znakomicie powiedział Bion, że wyrywanie włosów jest  równie bolesne dla wyłysiałych, jak i dla włosami zarosłych czaszek. Wiedz, że  to samo znajduje zastosowanie również do biednych i do bogatych. Udręka ich  równa: do jednych i drugich z równą siłą przywarł pieniądz i nie da się oder...
Prześlij komentarz
Czytaj więcej

"O Pokoju Ducha" ~ Lucjusz Anneusz Seneka. Część V

Obraz
  Czy znajdziesz bardziej nieszczęsne miasto niż Ateny, kiedy je ciemiężyło trzydziestu tyranów? Tysiąc trzystu obywateli zamordowali, samych najlepszych spośród narodu, ale i to nie zaspokoiło, przeciwnie — jeszcze bardziej spotęgowało w nich okrucieństwo. W mieście, gdzie sądy sprawował Areopag, najsprawiedliwszy trybunał, gdzie obradował senat i naród, do senatu podobny, w tym mieście dzień w dzień zbierał się ponury zespół krwawych oprawców i owa złowieszcza Rada, jedynie w oczach siepaczów dostojna. Czy mogło to miasto swobodnie odetchnąć pokojem, ono, które miało tak wielu tyranów, jak wielu z kolei ci mieli usłużnych pachołków? Ludziom nie mogła przyświecać żadna iskierka nadziei na odzyskanie wolności i nic nie zdawało się wskazywać na to, by dał się znaleźć jćtkiś skuteczny środek przeciw tak potężnej nawale złego. Bo i skąd to miasto uciemiężone mogło się zdobyć na tylu Harmodiuszów? Ale po rynku krążył Sokrates i senatorów złamanych smutkiem pocieszał, obywate...
Prześlij komentarz
Czytaj więcej

"O Pokoju Ducha" ~ Lucjusz Anneusz Seneka. Część IV

Obraz
  — Mnie się zdaje, drogi Serenie, że Atenodor stosował się za bardzo do wymagań okoliczności czasu i że zbyt szybko daje znak do odwrotu. Ja również nie chciałbym przeczyć, że w pewnych wypadkach trzeba nakazać odwrót, spokojnym jednak i miarowym krokiem, tak aby ocalić sztandary wojsko// we i honor żołnierza. Większe uszanowanie,' większe bezpieczeństwo mają zapewnione u wrogów swoich ci, którzy w uzbrojeniu przychodzą prowadzić z nimi układy. Sądzę, że i ludzie cnotliwi, i ci, którzy dopiero ćwiczą się w cnocie, powinni czynić to samo: Jeżeli los okaże swą przemoc i odejmie możliwości działania, niech od razu nie wycofują się z pola nie porzucają zbroi, nie uciekają w popłochu, szukając kryjówek, tak jakby w ogóle istniało jakieś schronienie na świecie, gdzie by ich los nie doścignął, ale niech tylko mniej poświęcają się działalności i z namysłem wybiorą sobie jakąś dziedzinę zajęcia, w której by społeczeństwu mogli być pożyteczni. Zamknięta przed nim kariera  wojsk...
Prześlij komentarz
Czytaj więcej

"O Pokoju Ducha" ~ Lucjusz Anneusz Seneka. Część III

Obraz
  Pytasz, jakiego moim zdaniem należy używać środka przeciw takiemu przesytowi życia. Najskuteczniejszym środkiem byłoby, jak uczy Atenodor, żebyśmy zajęli się pracą i poświęcili się działalności publicznej, bądź biorąc udział w rządzeniu państwem, bądź wypełniając powinności obywatelskie. Podobnie jak niektórzy całymi dniami prażą się w słońcu, ćwiczą i hartują swe ciała, podobnie jak dla atletów najbardziej jest pożyteczne, jeżeli przez większą część dnia ćwiczą muskuły i wyrabiają w sobie sprawność fizyczną, tak samo i dla nas, którzy się przygotowujemy do zawodów na arenie publicznej, będzie najlepiej, jeżeli się zajmiemy wykonywaniem naszego zadania. Kto bowiem postanowił być pożytecznym obywatelem dla swoich rodaków, jak i dla całej ludzkości, ten się ćwiczy, a zarazem udoskonala, jeżeli włącza się w nurt ożywionej działalności i w miarę sił służy interesom publicznym, jak i prywatnym. „Ale — powiada — ponieważ w tym kłębowisku sprzecznych ambicji i w otoczeniu li...
Prześlij komentarz
Czytaj więcej

"O Pokoju Ducha” ~ Lucjusz Anneusz Seneka. Część II

Obraz
  II — Już długo, Serenie, sam w skupieniu zastanawiam się nad tym, jaką nazwę wymyślić i do czego porównać stan twego ducha, i nic mi go trafniej nie  odzwierciedla niż porównanie z ludźmi, którzy wstali z przewlekłej i ciężkiej  choroby. Chwilami doznają dreszczy i lekkich dolegliwości i choć się pozbyli  resztek choroby, niemniej jednak trwożą się nadal urojeniami, a nawet już całkiem zdrowi, nadal wyciągają do lekarza rękę, by im puls zbadał, i febry  doszukują się w każdej ciepłocie ciała. Tacy, Serenie, mają ciała nie chore, ale  nie przyzwyczajone do zdrowia, podobnie jak trwożnie drga i kołysze się już nawet spokojne morze, gdy się ucisza po burzy. I dlatego zachodzi tutaj  potrzeba nie środków bardziej ostrych i skutecznych, kolejno już stosowanych,  abyś mianowicie surowiej obchodził się z sobą i czynił różne ofiary i  wyrzeczenia, ale lekarstwa, którego się używa na końcu: abyś miał wiarę w swe  siły, abyś, nadto, był przekona...
Prześlij komentarz
Czytaj więcej